Penedès wordt al lange tijd geassocieerd met vooruitstrevende wijngaarden en wijnmakerijen. In de jaren ’70 van de 20e eeuw was het het eerste gebied in Spanje dat roestvrijstalen materiaal en koudevergisting gebruikte. Sinds die tijd maken de producenten in Penedès prachtige moderne wijnen door inheemse – en Franse druiven met elkaar te blenden.
De producenten worden geholpen door de variatie in hoogtes, landschappen en microklimaten waardoor veel verschillende druivensoorten het hier prima doen. Recentelijk is er uitgebreid onderzoek gedaan naar het terughalen van oude inheemse soorten, naar de ontwikkeling van geïntegreerde en biologische wijnbouwtechnieken en is er geëxperimenteerd met nieuwe druivensoorten en diverse plantdichtheden. In de belangrijkste stad van het gebied, Vilafranca del Penedès, is een wijnmuseum gevestigd.
Lees meer
Het wijnbouwgebied ligt grotendeels in het zuidelijke deel van het district Barcelona, met één subzone – Bajo-Penedès (Baix-Penedes) – die overloopt in het district Tarragona. Vilafranca del Penedès is de belangrijkste wijnproducerende stad. Er zijn drie aparte gebieden die geografisch zeer duidelijk van elkaar gescheiden zijn.
Penedès Inferior (Baix-Penedès) is het kustgebied dat stijgt van zeeniveau tot 250 meter.
Penedès Medio (Mitja-Penedès) is het belangrijkste producerende gebied met glooiende heuvels en hoogtes variërend van 250 tot 500 meter en een uitstekende zuidoostelijke ligging ten opzichte van de zon, hetgeen goede rijpingsomstandigheden creëert.
Penedès Superior (Alt-Penedès) is het hoogste gebied, gelegen op hoogtes tot 800 meter aan de rand van de centrale meseta, met een kleine, maar zeer hoogkwalitatieve productie. De bodem is in alle drie de gebieden vergelijkbaar: rijk aan fosfor, arm aan kalium en met een gemiddelde van ongeveer 20% kalksteen door het gehele gebied. In de laaglanden is de bodem meestal zanderig. In hoger gelegen gebieden komt het kalksteen als kalk aan de oppervlakte; daar domineert klei.
Klimaat
Er heerst hier een mediterraan klimaat met een jaargemiddelde van 14°C. De jaarlijkse hoeveelheid regen is ongeveer 525 mm. De zomers zijn warm en de winters zijn mild. Desondanks zijn er als gevolg van de zeer gevarieerde wijnbouwzones veel verschillende microklimaten , waardoor de mogelijkheid gecreëerd wordt om een grote variatie aan druivensoorten te verbouwen en er veel verschillende wijnen van te maken. In de winter waait hier de Tramontanawind, maar deze is getemperd tegen de tijd dat hij in dit gebied arriveert. Soms komt vorst in de winter en het voorjaar voor. Hagel, die op enkele specifieke plaatsen voorkomt, vormt een groter probleem. Herfststormen treden pas op als de oogst voorbij is. De Siërra de Montserrat beschermt de wijngaarden tegen de koude noordelijke winden.
Wijnbouw
Gedurende de eeuwen dat hier geplant is, heeft zich hier een enorm breed scala aan druivensoorten verzameld: meer dan 121 variëteiten, naast de soorten die verwilderd zijn en die ook hersteld worden. De belangrijkste witte druivensoorten zijn bedoeld voor het maken van Cava: Macabeo en Xarel-lo - naast Chardonnay, Parellada en Malvasía Riojana.
Experimentele witte druivensoorten zijn o.a. Franse – en Duitse soorten die bedoeld zijn voor het maken van droge – en dessertwijnen: bijvoorbeeld de Muscat de Frontignan, Riesling en Chenin Blanc. De zeven toegestane blauwe druivensoorten zijn: Tempranillo, Garnacha Tinta, Cariñena, Merlot, Cabernet Sauvignon, Monastrell en
Samsó, die zich hier goed heeft aangepast en die inheemse soorten vervangt. Deze soorten worden geografisch gegroepeerd. Penedès Inferior wordt herplant met Garnacha, Cariñena en andere soorten voor rode wijn. In Penedès Medio worden Cava-druivensoorten, Chardonnay, Tempranillo en Cabernet Sauvignon aangeplant. In de hoogste gebieden staan nieuwe witte druivensoorten.
De oude wijnstokken staan vrij en worden als struiken gesnoeid, hoewel iets hoger van de grond dan normaal (ca. 50 cm), om vochtigheid te vermijden. Buitenlandse soorten worden meestal op trellisschermen geleid. De onderstammen zijn goed aangepast aan de bodem. Het maken van Cava, dat veel zorg en aandacht voor de wijngaarden vereist, heeft geleid tot een hoog wijnbouwniveau.
De oogst start meestal vanaf midden tot eind augustus met vroegrijpende witte soorten. De nabijheid van de zee, vaak voorkomende mist en veel dauw stimuleren meeldauw en andere schimmels, zodat er vijftien tot twintig keer per jaar gesproeid wordt met bestrijdingsmiddelen. Parasieten komen ook veel voor. De plantdichtheid is ongeveer 2.500 wijnstokken per hectare.
Wijnbereiding
Dit was het eerste gebied waar de techniek van koudevergisting werd geïntroduceerd. Meer dan twee decennia ervaring hebben ervoor gezorgd dat de producenten de exacte controle hebben die nodig is om uitstekende witte -, rosé – en lichte fruitige rode wijn te maken.
De druiven voor de witte wijnen worden voorzichtig overgebracht naar de bodega en per soort apart geperst en vergist (soms zelfs per deel van de wijngaard) voordat ze in de uiteindelijke wijn worden geblend. De druiven voor rosé wijn worden 12 tot 24 uur op de schillen geweekt voordat het sap afloopt voor de vergisting. Steeds vaker wordt rijping op vat (‘Crianza’) gebruikt voor de meer klassieke rode – en witte wijnen.
Wijnen
Tegenwoordig worden witte Penedèswijnen vaak gemaakt van een mix van lokale en Franse druivensoorten. Over het algemeen zijn deze wijnen licht, fris, zuiver en rijp, met veel fruit en smaak. Sommige wijnen, zoals Chardonnays, zijn Varietal wijnen en kunnen op houten vaten vergist zijn.
Gedurende de afgelopen jaren hebben ook de rode wijnen zich naar hetzelfde kwaliteitsniveau bewogen, met karakteristieke blends van inheemse en geïmporteerde druivensoorten zoals Tempranillo, Garnacha en Cabernet Sauvignon. Dit zijn lichte, vriendelijke en afgeronde wijnen.
In Sitges wordt er wat zoete Malvasía en Moscatel gemaakt. Eén bodega hier produceert nog altijd traditionele, geoxideerde (‘rancio’) wijn. Enkele bodega’s maken mousserende wijnen die echt anders zijn dan de lokaal gemaakte Cava’s.
Oogstkwalificaties
| Oogstjaar | 04 | 03 | 02 | 01 | 00 | 99 | 98 | 97 | 96 | 95 | 94 | 93 | 92 | 91 | 90 | 89 | 88 | 87 | 86 | 85 | 84 | 83 | 82 | 81 |
| Kwalificatie | - | ZG | - | ZG | ZG | - | U | ZG | ZG | ZG | ZG | ZG | G | ZG | ZG | ZG | ZG | G | G | U | ZG | G | ZG | ZG |
U = Uitstekend
ZG = Zeer Goed
G = Goed
M = Matig
S = Slecht
Minder